Friedrich Nietzsche – prorok nadczłowieka i wróg bylejakiego myślenia
Friedrich Nietzsche umiera w 1900 roku, zostawiając po sobie spuściznę, która bardziej przypomina bombę zegarową niż spokojny dorobek filozofa. To on rzucił w świat słowa: „Bóg umarł” – i nie chodziło mu o tanie prowokacje, tylko o stwierdzenie faktu, że fundamenty kultury europejskiej zaczynają się kruszyć. Nietzsche pisał krótkimi, ostrymi jak brzytwa zdaniami, które bardziej przypominały aforyzmy niż wykłady. Marzył, by człowiek stał się nadczłowiekiem – twórcą własnych wartości, wolnym od stadnych schematów moralności. Jego dzieła – od Tako rzecze Zaratustra po Poza dobrem i złem – do dziś czyta się jak manifest odwagi i samotnego buntu przeciw światu.
Ciekawostki
Nietzsche był cudownym dzieckiem akademii – już w wieku 24 lat został profesorem filologii klasycznej w Bazylei. Mógł spokojnie siedzieć w bibliotece i poprawiać przypisy do Homerowych eposów, ale zrezygnował, bo nie znosił rutyny. Jego książki za życia sprzedawały się marnie, a on sam zmagał się z chorobami oczu, potwornymi migrenami i depresją. Ostatnie lata spędził w stanie obłędu, opiekowany przez siostrę. Ta sama siostra po jego śmierci zaczęła manipulować jego spuścizną, podając Nietzschego na tacy ideologom nazizmu – choć on sam pisał ostro przeciwko antysemityzmowi i nacjonalizmowi.

Mniej znane fakty
Nietzsche był muzycznym zapaleńcem – komponował i marzył o karierze artysty, a przyjaźń z Richardem Wagnerem była jedną z najważniejszych w jego życiu (i najbardziej dramatycznych, bo skończyła się głośnym zerwaniem). Miał obsesję samotnych wędrówek po Alpach i włoskich miasteczkach, gdzie wymyślał swoje najbardziej radykalne idee. Niektórzy badacze twierdzą, że jego filozofia to nie tylko bunt i nihilizm – to też zachwyt światem, próba nauki, jak kochać życie mimo całego jego chaosu. Nietzsche chciał, by człowiek potrafił spojrzeć w otchłań i powiedzieć: „tak”.
