Strona główna ECCE HOMO - portrety, które inspirują Grace Hopper – kobieta, która dała komputerom język

Grace Hopper – kobieta, która dała komputerom język

Grace Hopper – kobieta, która dała komputerom język

Grace Hopper – kobieta, która nauczyła komputery mówić po ludzku

Byli w XX wieku ludzie, którzy wierzyli, że komputery to tylko wielkie szafy liczące trajektorie pocisków. I była ona – drobna matematyczka z błyskiem w oku, która uparła się, że maszyny powinny słuchać człowieka, a nie odwrotnie. Grace Hopper (1906–1992), oficerka US Navy i współtwórczyni języków wysokiego poziomu, miała w sobie rodzaj cichej bezczelności: kwestionowała każdą „oczywistość”, każdą techniczną świętość i każdy autorytet, jeśli stał na drodze innowacji.

W epoce kabli, przełączników i robotyki „na korbę” mówiła: „A może by tak zamiast liczb wprowadzić słowa?” – i naprawdę nikt nie wierzył, że to możliwe. A jednak to jej determinacja doprowadziła do powstania kompilatora, fundamentu wszystkiego, co dziś uznajemy za normalne w programowaniu. Bez Hopper nie byłoby COBOL-a, a bez COBOL-a nie byłoby większości systemów bankowych, lotniczych i państwowych, które napędzają współczesny świat.

Kobieta, która otworzyła czarne skrzynki komputerów

Grace od zawsze szła pod prąd. Zanim założyła mundur US Navy, zrobiła doktorat z matematyki na Yale (1934), co – jak na kobietę tamtych czasów – było wyczynem równym wejściu na K2 w sandałach. Kiedy podczas II wojny światowej trafiła do zespołu tworzącego komputer Harvard Mark I, natychmiast zaczęła rozgryzać tę metaliczną bestię. Zamiast traktować ją jak relikwię, Hopper potraktowała ją jak partnera, którego można nauczyć logiki języka naturalnego.

To ona stworzyła pierwszy kompilator — program, który tłumaczy słowa ludzi na polecenia maszyn. Brzmiało to wtedy jak naukowa herezja, ale w jej wykonaniu było logiczne, niemal filozoficzne: „komputer ma ułatwiać myślenie, nie je komplikować”.

Rewolucjonistka w mundurze

W Marynarce była uparta, błyskotliwa i diabelnie skuteczna. Z humorem opowiadała o „bugs”, owadach wpadających do komputerów — to od niej pochodzi jedno z najstarszych informatycznych żartów i samo słowo „debugging”. Z wiekiem nie traciła wigoru: jeszcze w latach 80. w mundurze admirała wykładała, projektowała, doradzała rządowi USA i powtarzała swoje słynne zdanie:
„The most dangerous phrase in the language is: We’ve always done it this way.”

To kwintesencja Hopper: bunt przeciw stagnacji, szacunek dla logiki, uwielbienie dla ciekawości.

Grace Hopper i jej zespół 

Ciekawostki

• Jako jedna z pierwszych kobiet w historii służyła w US Navy jako oficerka specjalizująca się w informatyce.
• Opracowała A-0, pierwszy działający kompilator, dzięki któremu programiści mogli używać zrozumiałych słów zamiast kodu maszynowego.
• Była współautorką języka COBOL, który do dziś obsługuje ok. 40% światowych systemów finansowych.
• Miała zwyczaj rozdawać młodszym programistom nanosekundy – krótkie odcinki drutu symbolizujące dystans pokonywany przez sygnał w jednej miliardowej sekundy.
• Jej praca została uhonorowana najwyższymi odznaczeniami wojskowymi i naukowymi USA; w 2016 roku otrzymała pośmiertnie Medal Wolności Prezydenckiej.

Grace Hopper przyjmuje awans na komandora Marynarki Stanów Zjednoczonych

Dlaczego warto o niej pamiętać?

Bo Grace Hopper pokazała, że innowacja zaczyna się tam, gdzie ktoś zadaje niewygodne pytania. Że technologia powinna służyć ludziom, a nie odwrotnie. I że nawet w świecie zdominowanym przez mężczyzn można przełamać wszystkie zasady, jeśli robi się to z inteligencją, humorem i odrobiną bezczelnej odwagi.